Intro

Onderzoek doen is belangrijk in een apenpark. Het leert ons meer over gedrag, dat van toepassing kan zijn bij het houden van apen. Op dit moment wordt er in samenwerking met de Universiteit Leiden (Dr. Mariska Kret en promovenda Evy van Berlo) onderzoek gedaan naar emoties bij bonobo’s en orang-oetans. Zo proberen we erachter te komen hoe deze dieren op soortgenoten reageren. De apen mogen zelf aangeven of ze aan het onderzoek mee willen werken. Ze worden daar dus niet toe gedwongen.

Waarom emotie-onderzoek?

Het onderzoek naar emoties bij apen zou in een ideale situatie op lange termijn handige informatie kunnen opleveren voor fokprogramma’s. Als we meer inzicht krijgen in hoe dieren op elkaar zullen reageren, helpt ons dat bij het maken van een goede samenstelling van groepen. Bovendien is het bestuderen van mensapen een manier om meer inzicht te krijgen in de evolutie van gedrag en andere concepten als cognitie, emotie en empathie.

Touchscreen

Het onderzoek naar emoties wordt uitgevoerd met hulp van touchscreens. Zowel bij de bonobo’s als bij de orang-oetans zijn deze in het verblijf geplaatst. De dieren krijgen daarop foto’s van soortgenoten te zien. Op sommige foto’s kijken hun soortgenoten neutraal, op andere laten ze ‘heftige’ emoties zien, zoals agressie. Na het zien van de foto moeten de apen op een stip op het scherm drukken. Hierbij wordt hun reactievermogen gemeten.

Reactiesnelheid

Uit één van de onderzoeken blijkt dat bonobo’s vooral reageren op foto’s van soortgenoten die emoties tonen en dan met name positieve gedragingen zoals vlooien en seks. De studie laat zien dat ook mensapen alert zijn op de emoties van anderen en draagt bij aan een beter inzicht in de evolutie van sociaal gedrag en empathie. We weten nu bijvoorbeeld dat bonobo’s lichaamstaal gebruiken bij het herkennen van emoties.

Orang-oetanproof

Eenzelfde soort onderzoek wordt nu uitgevoerd bij de orang-oetans in Apenheul. Een hoopvol begin: de eerste twee orang-oetans hadden best belangstelling voor het scherm… totdat de jonge dame Samboja met het scherm aan de slag ging. Ze sloopte het scherm vakkundig door er eerst hard op te slaan en het daarna met haar nagels op te tillen. Momenteel ligt dit onderzoek dus even stil. We zoeken eerst een oplossing voor een orang-oetanproof scherm voordat het onderzoek voortgezet wordt.