Home Apen-ABC Leeuwenstaartmakaak

Uiterlijk

Leeuwenstaartmakaken hebben een grijszwarte vacht. Je herkent ze aan de grijze manen rondom hun gezicht. Hierdoor worden ze ook wel baardapen genoemd. Leeuwenstaartmakaken hebben een staart met aan het einde een klein kwastje. Deze staart lijkt een beetje op die van een leeuw. Vandaar de naam ‘leeuwenstaartmakaak’. Bij leeuwenstaartmakaken zijn de mannetjes zijn groter dan de vrouwtjes. De mannen hebben bijvoorbeeld een grotere staart en grotere hoektanden.

Net als alle andere makaken hebben ook deze apen grote wangzakken. Hier past bijna evenveel eten in als in hun maag! Tot slot hebben leeuwenstaartmakaken zitbotten en een eeltvlak op hun billen.

Leefgebied

Leeuwenstaartmakaken leven in het wild in India. Daar komen ze voor in tropisch regenwouden en op hoge berghellingen.

Leefwijze

Leeuwenstaartmakaken leven in groepen van 4 tot 30 dieren. In zo’n groep leven een paar volwassen mannetjes met vrouwen en kinderen. Eén van de mannetjes is de baas. Deze groepsvorm wordt ook wel een harem genoemd. Binnen de groep kent elke aap zijn of haar plaats: er is een duidelijke rangorde. Daardoor is er minder ruzie in de groep.

Gedrag

Leeuwenstaartmakaken kennen zo’n 17 verschillende geluiden waarmee ze elkaar dingen duidelijk maken. Ze communiceren ook met gezichtsuitdrukkingen. Ruikt een aap onraad? Dan trekt hij zijn wenkbrauwen hoog op en tuit de lippen. Leeuwenstaartmakaken zijn territoriaal. De mannen laten zo nu en dan een luide roep horen waarmee ze laten weten waar ze zijn en wat hun gebied is. Overdag zijn leeuwenstaartmakaken druk met zoeken naar voedsel. Hun grote wangzakken stoppen ze vol met veel eten. Later eten ze het voedsel op een rustig moment op. Ze wrijven dan met hun hand over hun wang om het voedsel tevoorschijn te halen.

Voortplanting

Vruchtbare vrouwtjes krijgen een zwelling onder hun staart. Voor de mannen is dat hét signaal om te paren. Leeuwenstaartmakaken paren bijna het hele jaar door met elkaar. De meeste kinderen worden in de zomer geboren. Die hebben bij de geboorte een heel zachte, bijna pluizige vacht. Na ongeveer twee maanden krijgen ze een ‘volwassen’ vacht en grijze manen. Als de mannetjes 8 jaar zijn, zijn ze geslachtsrijp. De vrouwtjes zijn dat al eerder: als ze 5 jaar oud zijn. Hun eerste kind krijgen ze als ze ongeveer 6 jaar zijn. De vrouwen blijven hun hele leven in de groep waar ze zijn geboren. Jonge mannetjes sluiten zich aan bij vrijgezellengroepen.

Situatie in het wild

Het leefgebied van de leeuwenstaartmakaken wordt steeds kleiner. Ook is het heel versnipperd. Dit komt doordat mensen de bossen kappen en er bijvoorbeeld thee- en koffieplantages of wegen aanleggen. Makaken zijn heel gevoelig voor verstoringen van hun leefgebied. Zij kunnen zich slecht aanpassen. Bovendien kunnen ze slecht bij elkaar komen doordat hun leefgebied versnipperd is. Bovendien wordt er op leeuwenstaartmakaken gejaagd – ondanks dat ze een beschermde soort zijn.

In Apenheul

In Apenheul leefde jarenlang een leeuwenstaartmakaak met diabetes: Billy, de leider van de groep. Iedere ochtend kreeg hij zijn insuline-spuit. Hier was hij speciaal voor getraind. Inmiddels is Billy overleden, maar een speciaal verhaal blijft het.

Fokprogramma

Apenheul is onderdeel van een Europees fokprogramma voor leeuwenstaartmakaken. Door samen te werken met andere dierentuinen, zorgen we ervoor dat leeuwenstaartmakaken in dierentuinen blijven bestaan.

Leuke weetjes

  • Leeuwenstaartmakaken hebben grijze manen rondom hun gezicht. Daarom worden ze ook wel baardapen genoemd.
  • Tijd om te slapen? Dan kruipen de leeuwenstaartmakaken hoog in de boom tegen elkaar aan. Dankzij hun zitbotten en eeltvlak op hun billen, slapen ze moeiteloos zittend op een tak!