Home Apen-ABC Laaglandgorilla

Uiterlijk

Gorilla’s zijn de grootste, sterkste en zwaarste apen die er bestaan. En zo zien ze er ook uit! Met hun brede borstkas, gespierde nek en lange, gespierde armen zijn het echte krachtpatsers. Gorilla’s hebben een zwarte vacht. Als de mannen volwassen worden, krijgen zij een zilvergrijze vacht op hun rug en benen. Niet voor niets worden zij ook wel ‘zilverrug’ genoemd. Gorilla’s zijn grote mensapen (net als orang-oetans, bonobo’s en chimpansees). Ze lijken dus best veel op ons, maar er zijn natuurlijk ook verschillen. Gorilla’s lopen bijvoorbeeld op handen en voeten. Om precies te zijn: op de knokkels van hun handen. De botjes in hun handen zijn hiervoor speciaal aangepast. Verder herken je gorilla’s aan hun dikke buik. Die hebben ze niet omdat ze zwanger zijn, maar omdat ze heel lange darmen hebben. Die hebben ze namelijk hard nodig om al hun eten te verteren!

Leefgebied

Laaglandgorilla’s leven in het tropisch regenwoud van West-Centraal Afrika. Ze brengen het grootste deel van hun tijd op de grond door.

Leefwijze

Gorilla’s leven in groepen van 5 tot 20 dieren. In de groep is één volwassen man (zilverrug) de baas. Hij leeft samen met zijn vrouwen en hun kinderen in een groep. Deze groepsstructuur noem je een ‘harem’. De gorillaleider zorgt voor rust in de groep. Hij beschermt de groep en bepaalt waar de groep heen gaat. Bijvoorbeeld als de gorilla’s op zoek gaan naar eten (waar ze een heel groot deel van de dag mee bezig zijn).

Gedrag

Gorilla’s zijn niet agressief, zoals veel mensen denken. Het zijn juist heel rustige en vriendelijke dieren. Ze maken vaak een zacht, brommend geluid, waarmee ze de anderen laten weten dat ze tevreden zijn. Maar gorilla’s kunnen ook flink schreeuwen en krijsen. Bijvoorbeeld als ze elkaar kwijt zijn, of als ze bang of agressief zijn. De zilverrug heeft deze manieren van communiceren vaak niet eens nodig. Alleen al door een bepaalde houding aan te nemen of naar een andere gorilla te te kijken, houdt hij de groep onder de duim. Soms moet de zilverrug wel in actie komen. Is er gedoe onder de vrouwen, dan laat hij ze dit meestal zelf oplossen. Maar soms deelt hij een corrigerende tik uit naar een vrouwtje. Helemaal indrukwekkend is het als de zilverrug een borstroffel maakt. Bijvoorbeeld om indruk te maken op een andere zilverrug. Hij rent op de ander af, laat zijn hoektanden zien en maakt de borstroffel door met zijn handen op zijn borst te trommelen. Dit geluid wordt versterkt door de keelzak achter zijn borst en is tot wel 2 kilometer te horen!  Gorilla’s maken trouwens ook op andere momenten een borstroffel. Bijvoorbeeld als ze willen spelen, elkaar uitdagen of opscheppen.

Voortplanting

Gorillavrouwen zijn vruchtbaar als ze ongeveer 8 jaar oud zijn. Hun eerste kind krijgen ze meestal als ze ongeveer 10 jaar zijn. De bevalling gebeurt meestal ’s nachts. Na de bevalling rust de moeder een paar uur. De volgende dag trekt ze weer gewoon met de groep mee verder. Het pasgeboren jong is heel klein en weegt maar 2 kilo. Het is dan bijna niet voor te stellen dat zo’n kleintje uiteindelijk zo’n grote en sterke aap wordt! De gorillababy’s houden zich met handen en voeten vast aan de vacht van hun moeder. De moeders dragen hun kinderen eerst op hun buik en later op hun rug of aan een arm of been. Gorilla’s drinken zo’n 4 à 5 jaar melk bij hun moeder. De jonge gorilla’s herken je tijdens de eerste jaren aan een wit plukje haar op hun billen. Dit plukje is voor de andere groepsleden hét signaal om aardig te zijn tegen de kleine. Het plukje betekent eigenlijk: “Ik ben nog jong en mag nog alles”. Het witte plukje verdwijnt in de puberteit, als de gorilla’s zo’n 5 à 6 jaar oud zijn. Dan moeten ook zij zich houden aan alle regels en de rangorde in de groep. Mannetjes zijn al redelijk vroeg geslachtsrijp. Pas als ze ongeveer 18 jaar zijn, zijn ze helemaal uitgegroeid en volwassen. Tussen hun 12e en 18e worden ze twee keer zo zwaar. Ze krijgen dan ook de karakteristieke, zilvergrijze vacht. Zowel de mannen als de vrouwen gaan uiteindelijk weg van de groep waar ze zijn geboren. De mannen leven dan een tijdje alleen, sluiten zich aan bij een andere groep vrijgezelle mannen of bouwen een eigen harem op. De vrouwtjes proberen zich zo snel mogelijk bij een krachtige zilverrug aan te sluiten.

Situatie in het wild

Laaglandgorilla’s wordt met uitsterven bedreigd. Hun leefgebied moet steeds meer plaatsmaken voor landbouw. Ook jagen de mensen op gorilla’s voor hun vlees (bushmeat). Verder hebben de gorilla’s te maken met oorlogsgeweld of de uitbraak van het ebolavirus.

In Apenheul

In 2018 arriveerde in Apenheul een nieuwe zilverrug: Bao Bao uit Taipei Zoo in Taiwan. Hij moet gorillaleider Jambo gaan opvolgen. Jambo verhuist in 2018 naar een andere dierentuin, omdat zijn taak als leider erop zit. Meer informatie over deze ‘wisseling van de macht’ vind je op www.apenheul.nl/gorillas

Fokprogramma

Apenheul coördineert het fokprogramma voor laaglandgorilla’s. We werken samen met andere dierentuinen om de soort in dierentuinen in stand te houden. 

Leuke weetjes

  • Gorilla’s maken elke avond een slaapnest van takken en planten. Ze maken het nest in een boom of op de grond. Daar brengen ze de nacht door. De kleine gorilla’s slapen bij hun moeder in het nest, tot ze een jaar of 3 zijn. De zilverrug slaapt meestal op de grond.