Home Apen-ABC Gouden leeuwaap

Uiterlijk

De naam verklapt het al: gouden leeuwapen herken je aan de prachtige gouden vacht rond hun hoofd en schouders. Die heeft veel weg van de manen van een leeuw! Ze zijn ongeveer zo groot als een eekhoorn en  worden ook wel klauwaapjes genoemd. Gouden leeuwapen hebben namelijk klauwtjes i.p.v. platte nagels. Hiermee kunnen ze zich goed vasthouden aan bomen en takken tijdens het klimmen, zelfs verticaal omhoog. Op hun borst en achterwerk hebben ze een geurklier. Met geuren laten ze andere dieren bijvoorbeeld weten waar ze zijn, wat hun geslacht is en of ze willen paren.

Leefgebied

Gouden leeuwapen komen alleen voor in zeer klein leefgebied in de regenwouden aan de zuidoostkust van Brazilië. Ze leven in bomen op een hoogte van drie tot tien meter en komen bijna nooit op de grond.

Leefwijze

Gouden leeuwapen leven in familiegroepjes: een vader, moeder en hun jongen. Deze groepjes bestaan uit zo’n twee tot elf dieren.

Gedrag

Deze bijzondere dwergapen communiceren met verschillende geluiden met elkaar. Ook gebruiken ze geuren om elkaar dingen duidelijk te maken: met hun geurklieren wrijven ze bijvoorbeeld over takken, om een geur achter te laten. Verder zijn gouden leeuwapen een groot deel van de dag bezig met zoeken naar eten. Bromelia’s zijn erg geliefd, niet omdat ze die eten, maar omdat die vaak vol met insecten zitten. Een soort ‘snackbar’ in het regenwoud. Midden op de dag rusten ze, vlooien ze anderen of spelen ze met elkaar.

Voortplanting

Bij gouden leeuwapen is het normaal dat ze een tweeling krijgen. Soms gebeurt dat wel twee keer per jaar! Voor de moeders is het natuurlijk een flinke klus om al die kleintjes groot te brengen. Daarom helpt de hele familie mee met de opvoeding: vader, broers en zussen. De ouders zijn trouwens wel duidelijk de baas. Als de oudste jongen van de familie ongeveer drie à vier jaar oud zijn, verlaten ze de groep. Ze gaan dan op zoek naar een partner om zelf een familie te stichten. Dankzij hun hulp in de opvoeding hebben ze in elk geval geleerd hoe ze hun eigen jongen moeten grootbrengen!

Situatie in het wild

Zo’n dertig jaar geleden waren de gouden leeuwapen in het wild (Brazilië) bijna uitgestorven. Er waren nog maar zo’n tweehonderd wilde gouden leeuwapen over. Mensen kapten de bossen waar de gouden leeuwapen leven om bijvoorbeeld wegen aan te leggen. Hierdoor ontstonden allemaal kleine stukjes bos waardoor de gouden leeuwapen elkaar niet goed konden bereiken. Gelukkig sloegen Braziliaanse natuurbeschermers net op tijd alarm. Zij hebben beschermde gebieden ingericht. Daar konden de gouden leeuwapen redelijk veilig leven. Verder hebben Europese dierentuinen geld ingezameld om nieuwe bomen in Brazilië te planten en versnipperde stukken bos weer met elkaar verbinden.

In Apenheul

Apenheul heeft een grote rol gehad om gouden leeuwapen terug te zetten in het wild. In samenwerking met de Braziliaanse overheid en Europese dierentuinen werd er een fokprogramma voor de soorten opgezet. Hierbij kregen de gouden leeuwapen in dierentuinen  een speciale training om te overleven in het wild. Uiteindelijk zijn er zo’n 150 gouden leeuwapen teruggezet in het wild. Inmiddels leven er nu weer zo’n 1.500 gouden leeuwapen in het wild, waaronder  dus ook nakomelingen van gouden leeuwapen uit Apenheul. Heel bijzonder!

Fokprogramma 

Apenheul is onderdeel van het Europese fokprogramma (EEP) voor gouden leeuwapen. Door samen te werken met andere Europese dierentuinen, zorgen we ervoor dat er van deze soort een genetisch gezonde populatie in dierentuinen blijft bestaan. Apenheul was zelfs de eerste dierentuin in Nederland die ervaring mocht opdoen in het houden van gouden leeuwapen, om een bijdrage te leveren aan het Europese fokprogramma. De gouden leeuwapen zijn dus best een beetje speciaal voor ons.

Leuke weetjes

  • Gouden leeuwapen hebben vrij lange vingertjes. Die gebruiken ze regelmatig om een lekker hapje onder boomschors vandaan te peuteren. Een knapperig insect, bijvoorbeeld!
  • Gouden leeuwapen behoren tot de dwergapen. Dwergapen staan bekend om hun speciale ‘kapsels’. Bij de gouden leeuwapen zijn dat de prachtige haren rondom hun hoofd, die een beetje op de manen van een leeuw lijken.
  • Er bestaan in totaal vier soorten leeuwapen: zwartkopleeuwapen, zwarte leeuwapen, gouden leeuwapen en goudkopleeuwapen. De laatste twee ontdek je in Apenheul!